Öz Nedir? Tanımı -İlkçağ Filozoflarından Günümüze- (Felsefe Konuları)

Makale İçeriği
Öz Nedir? Tanımı -İlkçağ Filozoflarından Günümüze- (Felsefe Konuları)
Sayfa 2
Sayfa 3
Sayfa 4
Sayfa 5
Tüm Sayfalar

Öz kelimesi, bir şeyin, bir nesnenin varlığı (mevcudiyeti) veya gücü anlamında kullanılan bir kavramdır. Aynı zamanda, öz, içsel (dahili) zorunlu bir ilişki veya işlevi de dile getirmektedir. Felsefi terminolo­jide öz bir nesnenin, varlığından (existence) bağımsız olarak var olan doğasını ifade etmektedir. Bu anlamda varoluş karşıtı bir kavram olarak öz, birşeyin ne olduğu, nasıl olduğu; bir şeyi o şey yapan, öyle oluşunu sağlayan şey, bir varlığın yapısını kuran şey olarak tanımlanmaktadır.

Öz kavramı, mantıkta, bir şeyin öğeleri, elemanları veya tarifi, açıklaması anlamında kullanılmakta, bilgi teorisi alanında ise ileri sürülmüş belirsiz, müphem bir hükmü tanımlayan ve belirli kılan akledilebilir bir karakter, bir yeti olarak ele alınmaktadır. Ayrıca bilgi teorisi öz kavramım bir nesnenin tümel olasılığı, olabilirliği şeklinde de tanımlamaktadır.

İlkçağ Yunan felsefesinde öz kavramı, Aristoteles´in çalışmalarında temel kavramlardan birisi olarak bulunmaktadır. Aristoteles, bu kavramı, "ousia" karşılığında "özgülük" veya "mülk (property)" anlamında kullanan erken dönem Yunan yazarlarından almıştı. O dönem Yunan sitelerinde bu kavram, genel olarak, sahip olunan şey anlamına gelmekteydi. Ousia kavramı, Aristoteles´ten önceki felsefe çalışmalarında Yunanca physis kelimesi ile eşanlamda kullanılıyordu. Physis´in taşıdığı ya bir nesnenin menşe´i, ya da o nesnenin doğal yapısı anlamıyla ele alınmaktaydı. Daha sonraki felsefe çalışmalarında Yunanca iki kelime­nin öz kavramı karşılığında kullanıldığı görülmektedir. Altta bulunma, altında yer alma anlamında kullanılan "hypostasis" ve birşeyin altında yer alan şey anlamına gelen "hypokeimenon" kavramları özellikle Platon ve Aristoteles´in felsefe çalışmalarında karşılaşılan terimlerdir. Ancak daha sonraki dönemlerde, özellikle skolastik felsefede, Öz (essence) ile töz (substance) arasında önemli ve derin farklar gösterilerek bu iki kavram arasında belirgin ayrımlar yapılacaktır.