Misafir Hüseyin Rahmi Gürpınar Ana Fikirleri, Yardımcı Fikirler - Sayfa 2

Makale İçeriği
Misafir Hüseyin Rahmi Gürpınar Ana Fikirleri, Yardımcı Fikirler
Sayfa 2
Tüm Sayfalar

Misafir adlı hikâyeden çıkaracağımız ana fikirler şunlardır :

  • Gelen bir misafirin arkasından kötü düşüncelerle konuşmamak.
  • Misafir olarak gidilen bir evde, ev halkını rahatsız edecek kadar fazla kalmamak.
  • İki yüzlü bir karakter sahibi olmamak (Bu hikâyedeki ev halkı gibi).

Ana fikir hakkında bilgi verirken, bir yazıda birden fazla ana fikrin bulunabileceğine işaret etmiştik. Yukarıdaki örnekte bunu, açık olarak gördük. Fakat bu durumu, her yazıda göremeyiz. Çoğunlukla, yazılarda bir ana fikir bulunur.

Şimdi de aynı hikâyenin, bu ana fikirler etrafında sıralanmış yardımcı fikirlerini ayıralım :

1. Bir eve, karı koca ve iki çocuktan ibaret dört kişilik ailenin misafir olarak geldiği ve ev halkının sıkışmasına sebep olduğu.
2. Misafirlerin saygısız oldukları ve ev halkının söylenmelerine aldırış eden cinsten olmadıkları
3. Ev halkının, misafirlerden kurtulmak çarelerini araştırmak için bir odada toplandıkları
4. Evin Büyük Hanımının, kilerin boşaldığı hakkındaki şikâyetleri.
5. Dadı Zarafetin Büyük Hanımı destekliyen ve körüklüyen, onunkine bağlı şikâyetleri
6. Çezalet Hanımın, bu konuşmaların, kapı ağzında birisi tarafından dinlendiği hakkındaki kuşkusu
7. Zarafet'in bu dinlemeyi önemsemediğini gösteren kızgın sözleri'
8. Büyük Hanım'ın, misafirlerin ne zaman defolup gidecekleri hakkındaki endişeleri
9. Buna karşılık Zarafet'in, onların, kolay kolay gitmiyeceklerine dair ümit kırıcı sözleri
10. Küt diye kapının vurulması
11. Ev halkının telâşa düşmeleri
12. Kapıyı vuran misafir ise, söylenmelerinin ayıp olduğu hakkındaki Büyük Hanım'm endişesi
13. Zarafet'in kapıyı açması ve tahmin edildiği gibi kapıyı vuranın Misafir Hanım olduğunun görülmesi ve onun iki çocuğu ve gider haliyle içeri girmesi
14. Misafir Hanım'ın veda etmesi ve verdikleri sıkıntıdan dolayı ev halkından özür dilemesi
15. Misafirin sözlerinin ev halkı üzerindeki acmdırıcı etkisi
16. Büyük Hanım'ın daha Önceki tutumunun tersine hiç de rahatsız olmadıklarını, daha çok kalabileceklerini belirten sahte sözleri
17. Cezalet Hanım'ın ona benzer sözleri.
18. Daha önce köpüren ve sözleriyle ev halkını kışkırtan dadı Zarafet'in, Büyük Hanım'la Cezalet'in ikinci şekildeki tutumunu destekliyen ve küçüklere yöneltilen sahte sözleri

Yukarıdaki on sekiz maddede sıralanan yardımcı fikirlerin ilk ikisi yazının giriş bölümünü, üçüncü ve dokuzuncu madde arasındakiler gelişme bölümünü, onuncu ve on üçüncü madde arasındakiler düğüm bölümünü, on sekizinciye kadar olanlar da çözüm (sonuç) bölümünü meydana getiriyorlar.

Burada görüldüğü gibi, yardımcı fikirlerle ana fikir arasında, mantığa uygun ilişkilerin olması lâzımdır.

Yardımcı fikirler, ana fikir etrafında, ya baştan sona, ya da sondan başa doğru sıra alabilirler. Fakat ne şekilde sıralanırlarsa sıralansınlar, aralarındaki mantıkî düzeni ve ilişkiyi bozamazlar. Yani karışma yapamazlar. Daha açık ifadeyle bu, şu demektir : Nasıl birden ona, ondan da bire doğru sayarken rakamlar arasında mantıkî bir sıra gözetiyorsak, yardımcı fikirleri de aynı mantıkî sıraya göre düzenliyeceğiz. Bu noktayı hatırdan çıkarmamak gerektir. Bu düzenleme, plân dediğimiz metotla olur.